Đền thờ Thầy Sài Nại (Mộ Thầy) Phú Quý – Vị thần bảo hộ của ngư dân đảo
Đền thờ Thầy Sài Nại là nơi thờ vị thần bảo hộ của ngư dân đảo Phú Quý.
Trên ghềnh đá hướng ra biển ở khu vực Doi Thầy, thôn Đông Hải, xã Long Hải, có một ngôi mộ cổ hơn 350 năm tuổi mà ngư dân Phú Quý xem như nơi nương tựa tinh thần mỗi khi ra khơi. Đó là Mộ Thầy – nơi an nghỉ của Thầy Sài Nại, vị thần bảo hộ linh hiển bậc nhất của đảo, gắn với lễ cúng Thầy long trọng bậc nhất trong năm vào ngày 4/4 âm lịch. Còn đền thờ Thầy (Dinh Thầy) tọa lạc trên đồi cao tại thôn Phú An, xã Ngũ Phụng.
Sự tích Thầy Sài Nại
Theo truyền thuyết dân gian, Thầy Sài Nại vốn là một thương gia người Hoa giỏi y thuật. Trong một chuyến đi buôn sang Việt Nam, thuyền của ông gặp bão lớn và trôi dạt vào đảo Phú Quý. Bị cuốn hút bởi vẻ đẹp của đảo, ông quyết định ở lại gắn bó.
Thuở đảo còn hoang sơ, thiếu thầy thiếu thuốc, Thầy Sài Nại đã dành cả cuộc đời chữa bệnh, cứu mạng người dân. Sau khi ông qua đời vào năm 1665, người dân chôn cất và đắp nên khu dinh mộ để thờ phụng, tôn ông như vị thần bảo hộ che chở cho cuộc sống và nghề biển.
Một dị bản khác của truyền thuyết còn kể rằng Thầy từng kết nghĩa với công chúa Chăm Bàn Tranh, cùng nhau chữa bệnh và bảo vệ người dân trên đảo – câu chuyện phản ánh sự giao thoa văn hóa Việt – Hoa – Chăm đặc trưng của Phú Quý.
Đây là truyền thuyết dân gian được lưu truyền trong cộng đồng, không phải sử liệu chính thống.
8 sắc phong và sự linh hiển
Các vua triều Nguyễn đã ban tổng cộng 8 sắc phong cho Thầy Sài Nại. Điều đặc biệt: 8 sắc phong này được nhân dân 9 làng của 3 xã trên đảo luân phiên nhau gìn giữ – mỗi làng giữ sắc một thời gian rồi bàn giao cho làng khác. Việc chia sẻ trách nhiệm cúng tế được xem là vinh dự của mỗi làng, một nét văn hóa cộng đồng hiếm nơi nào có được.
Trong dân gian còn lưu truyền câu niệm khấn Thầy mỗi khi gặp khó khăn trên biển. Ngư dân kể rằng nhiều lần ghe thuyền mắc cạn vào rạn đá ngầm, thuyền lớn cũng không kéo ra được, gia đình mang lễ vật đến mộ Thầy cúng vái thì ghe thuyền được kéo ra an toàn. Dù tin hay không, những câu chuyện ấy cho thấy vị trí của Thầy trong đời sống tinh thần ngư dân sâu đậm đến nhường nào.
Kiến trúc đền thờ
Quần thể đền thờ Thầy Sài Nại gồm cổng chính, cột cờ, bình phong, võ ca và chính điện, hướng chính nhìn về phía tây nam. Kiến trúc gần giống các đình, vạn trên đảo: cổng tam quan, mái vuông bốn mái, trên đỉnh nóc trang trí phù điêu long, phượng, hoa lá tinh xảo.
Khu Mộ Thầy nằm trên ghềnh đá hướng mặt ra biển – khung cảnh vừa linh thiêng vừa thơ mộng, với những khối đá có hình thù độc đáo mà du khách ví như “đầu trường La Mã” thu nhỏ.
Với những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể tiêu biểu, ngày 7/9/2010, UBND tỉnh Bình Thuận đã công nhận đền thờ Thầy Sài Nại là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh (Quyết định số 1993/QĐ-UBND).
Lễ cúng Thầy – lễ hội lớn nhất đảo
Hằng năm, vào ngày mùng 4 tháng 4 âm lịch, người dân khắp các làng trên đảo tổ chức lễ chầy (người dân gọi là lễ “Giao phiên kỵ Thầy”). Đoàn lễ thỉnh rước sắc phong của Thầy từ nơi gìn giữ về đền để cúng tế, với nhiều nghi thức long trọng nối tiếp nhau: tế lễ, hát bội cầu an, rước sắc qua các làng.
Đây được xem là hoạt động văn hóa – tín ngưỡng lớn nhất của người dân trên đảo, thể ước nguyện trời yên biển lặng, đất thái dân an. Nếu có dịp đến Phú Quý đúng ngày 4/4 âm lịch, bạn sẽ được chứng kiến một lễ hội biển đảo nguyên bản, chưa bị thương mại hóa.
Kinh nghiệm tham quan Mộ Thầy – đền thờ Thầy Sài Nại
Địa chỉ: Đền thờ (Dinh Thầy): thôn Phú An, xã Ngũ Phụng, đảo Phú Quý. Mộ Thầy: khu vực Doi Thầy, thôn Đông Hải, xã Long Hải (dưới chân núi Cao Cát, cạnh bờ biển).
Mở cửa: miễn phí. Du khách có thể gửi một khoản tiền nhỏ tùy tâm để hỗ trợ công tác trông coi, vệ sinh di tích.
Thời gian gợi ý: chiều mát, kết hợp ngắm hoàng hôn trên ghềnh đá – khung cảnh rất đẹp. Có thể xếp chung cùng với hải đăng núi Cấm trong một buổi (xem hải đăng Phú Quý).
Lưu ý:
- Đây là nơi thờ tự linh thiêng, ăn mặc lịch sự, giữ trật tự.
- Cẩn thận khi đi trên ghềnh đá – đá có thể trơn, sóng có thể đánh cao vào những ngày biển động.
- Đừng bỏ qua nhà hàng hải sản dưới chân dinh mộ – vừa ăn hải sản tươi vừa ngắm biển trời lồng lộng.
Kết hợp tham quan: Mộ Thầy – hải đăng núi Cấm – chùa Linh Bửu là cụm điểm phía tây đảo, xem thêm trong top 10 địa điểm check-in đẹp nhất Phú Quý.
Lần đầu ra đảo? Đọc cẩm nang du lịch Phú Quý tự túc từ A-Z và xem lịch tàu Phan Thiết – Phú Quý để lên kế hoạch.
Giữa những điểm check-in rực rỡ của Phú Quý, Mộ Thầy là nơi lặng nhất – và cũng là nơi bạn hiểu rõ nhất vì sao người dân đảo có thể gắn bó với biển cả suốt bao thế hệ.
Đi tour cùng hướng dẫn viên người đảo để nghe trọn những câu chuyện linh hiển và lễ hội truyền thống. Đặt tour Phú Quý trọn gói:
📱 Phan Thiết: 0399.495.185 – Phú Quý: 0978.303.606
🌐 Website: https://phuquytravel.vn
